Op zaterdag  7 februari 2026 zal VLA weer samen met VBO en VeLeWe het Vlaamse Congres voor leraars Wetenschappen organiseren.  We positioneren er krachtige aardrijkskunde binnen de wetenschappen en we voorzien opnieuw in een reeks relevante geografische workshops voor leerkrachten in de eerste, tweede als derde graad.  

Opnieuw even de VLA-workshops op een rij.  Meer informatie kan je terugvinden op de congreswebsite - https://www.congreswetenschappen.be/

1. Jorre Herpels - Lagen vol verhalen: patronen in het landschap ontdekken.

Een landschap is het resultaat van een voortdurende wisselwerking tussen het fysische milieu en menselijke activiteiten. In deze workshop leer je dat landschap beter begrijpen met behulp van een patroonanalyse: een methode waarbij je het landschap opdeelt in patronen met herkenbare en samenhangende kenmerken. Door deze techniek toe te passen op kaarten van landschapsvormende lagen en historische kaarten leer je relaties blootleggen, verschillen verklaren en patronen herkennen op verschillende ruimtelijke schaalniveaus. Zo krijg je inzicht in hoe landschappen zijn ontstaan en hoe ze zich ontwikkelen.

Afhankelijk van je doelpubliek (1ste of 3de graad) oefen je hoe je zo’n patroonanalyse praktisch inzet in de klas. Tot slot koppelen we de resultaten van een patroonanalyse aan terreinwerk, zodat leerlingen niet alleen op kaarten, maar vooral in het veld het landschap leren lezen.

2. Luc Zwartjes - My Digital Ecological Library: een uitgewerkte leerlijn ecologie en milieu.

My Digital Ecological Library: een innovatieve online leerlijn die leerlingen en leerkrachten zes jaar lang meeneemt in een verdiepend traject rond ecologie en milieu. De leerlijn biedt progressieve inhoud en toenemende diepgang, afgestemd op de leerontwikkeling van leerlingen van het eerste tot het zesde jaar

In deze digitale bibliotheek vind je een uitgebreide lijst van ecologische thema’s – van biodiversiteit tot ecosysteemdiensten, klimaatverandering, kringlopen en meer. Elk onderwerp is voorzien van didactisch onderbouwd lesmateriaal, inclusief onderzoeksbronnen, vertaald in meerdere talen (ook NL) en bruikbaar in diverse onderwijsvormen. 

In deze sessie krijg je achtergrondinformatie over de opzet van het project, en richtlijnen om ermee aan de slag te gaan. Vervolgens is het hands-on verkennen.

Deze digitale tool ondersteunt zowel vakintegratie als zelfstandig onderzoek, en biedt actuele en betrouwbare content voor een toekomstgerichte ecologische geletterdheid.

3. Roland Dreesen - ‘geologische stadswandeling in het centrum van Hasselt, urban geology’. 

Het voorkomen en de verspreiding van natuursteen in historische gebouwen en monumenten definieert zogenaamde “natuursteenlandschappen”, die worden gekenmerkt door het gebruik van streekeigen natuursteensoorten. De geologische wandelroute in Hasselt weerspiegelt het natuursteengebruik aan de rand van het Demerbekken, waaronder ijzeroer, ijzerzandsteen en zoetwaterkwartsiet.  We wandelen langs belangrijke historische gebouwen zoals de St.Quintinuskathedraal, het refugiehuis van de Herkenrode-abdij, de Sint-Rochuskerk (Heilig Paterke), het standbeeld van Van Veldeke, de Virga Jessebasiliek, enz....Elke steensoort heeft zijn eigen verhaal over zijn ontstaan, zijn unieke kenmerken, zijn specifiek gebruik, enz., waarop we tijdens de wandeling telkens dieper zullen ingaan. We hebben ook oog voor de mondialisering en voor de problematiek van restauratie. Stenen in gebouwen hebben bovendien een grote didactische waarde, vermits ze zich uitstekend lenen tot verduidelijking van geologische fenomenen en in het bijzonder geologische aspecten van de ondergrond van Vlaanderen en omstreken.

Wie hiervoor kiest moet de hele namiddag in het programma vrijmaken en om 14u op de Grote Markt van Hasselt staan aan het standbeeld van Hendrik & Katrien, met loep in de hand.

4. Luc Zwartjes - STEAME Academy: Leraren als motor van innovatie. Samen bouwen aan competenties, creativiteit en toekomstgericht onderwijs.

STEAME Academy bouwt aan de toekomst van onderwijs door wetenschap, technologie, engineering, kunst, wiskunde en ondernemerschap te verbinden.

Met projectgebaseerd leren versterken we jongeren (K6–K12) en bereiden we hen voor als vernieuwers van morgen.

De spilfiguur? Leraren – in opleiding en in dienst – die we opleiden tot STEAME Teacher Facilitators.

We ontwikkelen een Europees netwerk van academies dat leraren ondersteunt, verbindt en professionaliseert.

Kerninnovaties:

            •           Competence Framework voor leraren

            •           Praktische leer- en workshopmodules

            •           Internationaal observatorium voor kennisdeling

            •           Community of practice met mentoring en certificering

            •           Beleidsaanbevelingen & Europese federatie

In de workshops krijg je:        

• Een korte introductie met de kernideeën en tools uit het project

• Een hands-on activiteit waarin je de methodes en materialen zelf uitprobeert

• Een samenvattende reflectie met tips om dit in je eigen onderwijspraktijk toe te passen

5. Rita Heyrman - Leerlijnen geografische vaardigheden integreren.  De leerlijn kaartvaardigheden als voorbeeld

Deze workshop vertrekt vanuit de minimumdoelen ruimtelijk bewustzijn/aardrijkskunde (basisonderwijs – secundair onderwijs) en tekent een generieke leerlijn kaartvaardigheid uit in relatie met oriëntering en mental mapping.

Aan de hand van de cursusopbouw in de eerste graad B koppelen we vakinhouden aan de leerlijnen kaartvaardigheid, oriëntering en mental mapping en integreren we deze vaardigheden in de matrix ‘doelen-lesopbouw-evaluatie’.  Het voorbeeld ontlenen we aan de vakgroep PTS-Maasmechelen.

Breng je laptop mee en een stukje persoonlijk cursusmateriaal om zelf een dergelijke oefening uit te voeren en in discussie te brengen.  Op die manier toetsen we af en bundelen we heel wat ‘good practices’. 

Het Vlaams Congres van leraars Wetenschappen gaat door op de terreinen van de Universiteit Hasselt, Agoralaan gebouw D, 3590 Diepenbeek op zaterdag 7 februari 2026.  Meer praktische informatie kan je terugvinden op https://www.congreswetenschappen.be/

Wat de betalingswijze betreft, volgen we onze partners VBO en VeLeWe.  De congreskosten bedragen 85 eurowaarbinnen 15 euro inschrijvingsgeld VLA-2026 vervat zit. VLA betaalt je 15 euro terug na afloop van het congres en… wanneer je VLA-lidmaatschap 2026 op onze rekening staat. 

Pas vanaf begin december 2025 kan je het volledige programma bekijken op de congreswebsite en je hebt als VLA-lid voorrang bij het kiezen van workshops tot eind december.

Wij hopen dat er vele aardrijkskundeleraren van de partij zijn.  We willen gewoon zichtbaar zijn tussen de collega’s wetenschappen!  En, kom zeker langs de VLA-stand voor een korte babbel en wat promostuff!