Als geografen stelden we ons volgende onderzoeksvraag:

Kan de herinrichting van de Antwerpse Ring uitgroeien tot een 

hefboom voor een meer verbonden, gezonde en rechtvaardig ingerichte stadsruimte?

 

Als geografen kozen we voor landschapsanalyse en terreintechnieken in een 

socio-economisch sterk veranderend gebied.  

We hopen antwoorden te vinden tijdens deze excursie.

 

 

Excursiedag 1: woensdag 12 mei 2027 (editie 1) – max. 45 personen

Excursiedag 2: zaterdag 22 mei 2027 (editie 2) – max. 45 personen

 

We nemen experten onder de arm, werken nauw samen met de medewerkers van het Infopunt De Grote Verbinding en gaan voor een unieke geografische inhoud die in verschillende graden krachtige aardrijkskunde kan opleveren.  We leveren specifiek vakinhouden aan en diverse vakdidactische invullingen van collega’s.  En, we willen jullie leerkrachten ook aan het werk zetten om zelf terreintechnieken uit te testen en toekomstgericht te kijken in stedelijke landschappen.

 

 

De werf van de eeuw!

Een van de grootste Vlaamse mobiliteitsdossiers ooit blijft buiten de begrotingscontrole van de Vlaamse regering en houdt de gemoederen in Vlaanderen flink bezig.  

Met het Oosterweelproject wil Vlaanderen de Antwerpse Ring vervolledigen en de verkeerstroom in en rond de stad beter sturen. Maar het verhaal gaat verder dan infrastructuur alleen. Dankzij het aanhoudende burgerprotest verschoof de focus van een louter mobiliteitsproject naar een breder project waar leefbaarheid, groen en stadsontwikkeling meer ruimte krijgen. De ambitie? Niet alleen het verkeer beter laten doorstromen, maar ook de woon- en leefkwaliteit in de wijken rond de Ring ingrijpend verbeteren.

De eerste resultaten worden zichtbaar in de ruimte. Begin augustus 2026 opende Ringpark West op Linkeroever, het eerste van de zeven geplande Ringparken. In 2027 volgen de eerste delen van Ringpark Het Schijn en Ringpark Groenendaal, met onder meer de Merksemse Tuinen. Voor de zuidelijke Ringparken ligt de weg naar realisatie nog grotendeels open want belangrijke beslissingen laten mogelijk op zich wachten tot een volgende Vlaamse regering in 2030.

Tijd voor een VLA-realitycheck!  Waar staan we vandaag in dit mobiliteitsdossier? Welke vooruitgang boeken de groen- en leefbaarheidsprojecten? Wat betekent de transformatie van de Ring concreet voor de nabijgelegen woonwijken in Deurne en Borgerhout? En welke toekomst ligt er op de tekentafel voor de zuidelijke Ringparken?

Tijdens deze VLA-excursie maken we de balans op en proberen we ons het toekomstig stedelijk landschap voor te stellen. We bouwen voort op de excursie van oktober 2023 en bekijken hoe de Ringplannen sindsdien zijn geëvolueerd. Vanuit verschillende perspectieven krijg je actuele informatie en de nodige achtergrond om dit complexe dossier kritisch te doorgronden. Tijdens een fietstocht langs zorgvuldig gekozen excursiepunten ervaren we bovendien zelf hoe infrastructuur, groen, leefbaarheid en stedelijke ontwikkeling met elkaar verweven zijn in deze complexe en grootschalige werf.  Discussies over renovatie, herinrichting, modal-shift, gentrification, sociale conflicten, vergroening, ontharding, adaptatie en mitigatie liggen voor de hand.

Een doelgerichte excursie met didactisch en bruikbaar materiaal.

 

Op de VLA-excursie worden al deze genoemde thema’s en topics belicht en gekoppeld aan de minimumdoelen van de verschillende onderwijsvormen en graden.  We bundelen de minimumdoelen per graad en koppelen ze in de excursiebundel aan concrete excursiedoelen, betrokken leerinhouden en didactische toepassingen.

 

Terreintechnieken welke we kunnen aanbrengen en/of inoefenen zijn legio in alle graden.  Observatie, oriëntering en lokalisatie staat centraal (09.06-09.07 – eerste graad), (09.07-09.08 - tweede graad) en (09.011 – derde graad).

                  Concreet:                Landschapsanalyse

                                                     Oriëntering en lokalisering

                                                     3D-2D – koppeling tussen topkaart en landschap

                                                     Inzetten van historische kaarten en beeldmateriaal

                                                     

Betrokken minimumdoelen in tweede en derde graad en eindtermen ruimtelijk bewustzijn in eerste graad:

Eerste graad:                           09.01 - De leerlingen beschrijven kenmerken van fysischgeografische en sociaalgeografische landschapsvormende lagen.

09.02 - De leerlingen analyseren relaties tussen landschapsvormende lagen van plaatsen om verschillen tussen landschappen te verklaren.                     

09.03 - De leerlingen analyseren relaties tussen landschapsvormende lagen van plaatsen om verschillen tussen landschappen te verklaren.

09.05 - De leerlingen illustreren dat landschappen evolueren op korte en lange termijn onder invloed van fysischgeografische en sociaalgeografische veranderingen.                                         

Tweede graad:                       09.05 - De leerlingen analyseren ruimtelijke gevolgen van demografische processen, productie en consumptie.

09.09 – De leerlingen illustreren de invloed van de persoonlijke en maatschappelijke context van mensen op ruimtelijke beeldvorming.

 

1. Derde graad:                        09.09 - De leerlingen verklaren een landschap vanuit de landschapsgenese.

09.10 – De leerlingen evalueren de inrichting van een gebied in het Vlaams Gewest op basis van principes van duurzame ontwikkeling.

 

Dagplanning

 

Timing-planning	Praktische of inhoudelijke invulling
9u15-9u30	Onthaal in Infocenter De Grote Verbinding, Lakborslei 121 - Deurne
9u30- 11u	Presentaties Infocenter De Grote Verbinding Samuel Van de Vijver, Complex Project Manager – Senior Adviseur manager Team Intendant (12 mei) en Piet Van Laecke,Projectmanager stakeholderwerking De Grote Verbinding (22 mei)   Deze sprekers  kaderen het project, de evolutie van louter mobiliteitsproject naar de combinatie mobiliteit-leefbaarheidsproject, de verschillende stadia in de uitwerking en de mogelijke toekomst.  Zij verduidelijken de samenwerking tussen privébedrijven, de stad Antwerpen en de Vlaamse overheid in dit grootschalige project.   Floris Gerits, landschapsarchitect-stedebouwkundige, Omgeving.   Deze spreker focust op de rol die specifieke ingrepen in de Ringparken kunnen spelen bij het beperken van het stedelijke hitte-eilandeffect. Daarnaast worden de ruimtelijke verschillen tussen de ingrepen in kaart gebracht en gekoppeld aan wijken met een hogere of lagere bebouwingsdichtheid.
10u45u-11u15	Koffiepauze, netwerken en kennismaking met het Infocenter
11u15 - 12u	Presentaties  Vertegenwoordiger burgerplatform – gevraagd, nog in process. Prof. Stijn Oosterlynck, stadssociologie UAntwerpen – gevraagd, nog in process
12u-13u	Broodjeslunch en netwerken.   Kennismaking met het educatief aanbod van het Infocenter.
13u-17u	Fietssafari Noordelijke Ringparken.      We fietsen in groepen van 15 deelnemers. Het traject is maximaal 15 km lang. We fietsen onder leiding van experten/gidsen van Expeditie De Stad. We lassen diverse excursiepunten in en passen terreintechnieken toe.  We overstijgen sowieso de klassieke kijkexcursie.   De inhoudelijke focus ligt op de ruimte die vrijkomt voor de stad door de grote infrastructuurwerken van de Oosterweelverbinding.  We fietsen doorheen bestaande en nieuwe wijken aan beide kanten van de Ring en vertellen het verhaal van de totstandkoming van deze nieuwe stukken ‘Ringland’.  Daarnaast gebruiken we toekomstbeelden om ter plekke het resultaat van de transformatie te tonen.   De Ring en Singel kregen immers ruimte op de oude Brialmontkringvesting en bestendigden voor lange tijd de barrière tussen kernstad en stadsrandzone.  De komende jaren zal deze ruimte getransformeerd worden tot een gebied waar oplossingen voor mobiliteit, stadsontwikkeling en groene publieke ruimte geïntegreerd worden in een nieuw en hopelijk duurzaam stedelijk landschap.   Ruimtelijk focust[1] de fietssafari op het gebied Noordelijke Ringparken, het gebied tussen het Schijn en Luchtbal waar de drie noordelijke Ringparken gepland worden: Het Schijn, Lobroekdok en Groenendaal.  Het traject omvat ook de verkenning van de wijken Luchtbal, Dam en de Slachthuissite die door de toekomstige parken verbonden zullen worden met Merksem en Deurne Noord.
17u-18u	Terug aan het Infopunt.

 

Bereikbaarheid op diverse manieren!

Parking is mogelijk langs de Lakborslei maar ook op parking West-Rivierenhof langs de Turnhoutsebaan (7’ wandelen).

 

Tramverbinding: Tram 10 heeft halte op de Turnhoutsebaan, vlak bij het kruispunt met de Lakborslei. Vandaar 5’ wandelen naar het Infocenter.

 

Deelnameprijs

Voor lunch, begeleiding, werkbundel en toegang tot het digitaal verzameld bronmateriaal van velen…

            VLA-lid, 45 euro

            Geen VLA-lid, 55 euro

            Student in GEO-opleiding, 25 euro

            Ontlenen van een niet-elektrische fiets is gratis maar je dient wel op voorhand te reserveren.  

 

Inschrijven

Schrijf je snel in, er is immers een limiet van 45 personen per dag;

Uiterlijk op 12 april 2027 inschrijven via onderstaande link en het overschrijven van jouw deelnamebijdrage op rekening VLA, BE78 0682 4296 1886 van de VLA, met vermelding van ‘Grote Verbinding – excursiedag 1 of 2 – naam deelnemer.

Je kan makkelijk je nascholing aanvragen bij je directie en op jouw vraag factureren we de professionalisering aan de school.  

https://forms.gle/QM43jpvSqLtq7buF8